 |
Παλιά φωτογρφία με συμπατριώτες μας που έχουν φύγει από την ζωή, να παίζουν κλαρίνο και να χορεύουν με δημοτικά άσματα. Διάθ.Φωτο:Τάκης Χρύσανθος |
Γράφει ο
Θεόδωρος Αντωνόπουλος
Δημοτικά τραγούδια
λέγονται τα ποιήματα που έγραψαν ανώνυμοι άνθρωποι του λαού, αγράμματοι, με
έμφυτο το ποιητικό ταλέντο. Το έλεγε ο ένας, και το έπαιρναν οι άλλοι, το
συμπλήρωναν και το τελειοποιούσαν. Από στόμα σε στόμα διεδίδετο παντού και έτσι
γινόταν εθνικό τραγούδι.
Σε ορισμένα από τα δημοτικά τραγούδια
περιγράφεται η ζωή των Κλεφτών (τα περίφημα Κλέφτικα). Εξυμνείται ο ηρωισμός
τους, θρηνείται ο θάνατός τους, και επισημαίνεται η φιλοπατρία τους, το μίσος
κατά του κατακτητή, και η αγάπη για την ελευθερία. Οι Κλέφτες άνθρωποι
αγράμματοι γίνονται ποιητές-τραγουδιστές που εμπνέουν και προσκαλούν κι άλλους Έλληνες
στον αγώνα.
Άλλα δημοτικά τραγούδια
παρουσιάζουν τις περιπέτειες του εθνικού, οικογενειακού και ιδιωτικού βίου,
(μετανάστευση κ.λ.π.). Άλλα πάλι απεικονίζουν την αγάπη του λαού πρός τη φύση
και τις ομορφιές της. Τέλος, άλλα τραγουδούν τον έρωτα.
30.000 δημοτικά τραγούδια μας άφησε η λαϊκή
μούσα, από τα οποία τα 500 δημιουργήθηκαν κατά την επαναστατική περίοδο
1821-1827. Ανάλογα με το περιεχόμενό τους διακρίνονται σε : κλέφτικα, ιστορικά,
ακριτικά, μοιρολόγια, νανουρίσματα, γαμήλια, εργατικά, εορταστικά, ποιμενικά,
γνωμικά, ευτράπελα, παραλογές, της ξενιτειάς, της φυλακής, του χάρου,
λιανοτράγουδα, κ.λ.π.
Είναι γραμμένα σε
15-σύλλαβο στίχο, κυρίως ανομοιοκατάληκτο, και στη δημοτική γλώσσα. Τα
περισσότερα έχουν μέτρο ιαμβικό και μερικά τροχαϊκό. Είναι ανεπιτήδευτα, με
απλό ύφος, πηγαία, με μεγάλη φαντασία, εκφραστική δύναμη, ζωηρότητα εικόνων και
αισθήματα.
Ο Γκαίτε είπε: «Όταν ένας λαός γράφει τέτοια ποιήματα, δεν έχει ανάγκη από ποιητές»